Thập niên bốn mươi, Ba tôi gia nhập Thanh Niên Tiền Tuyến, nhờ giỏi về máy móc, thích học hỏi, nghiên cứu, nên được làm việc ở phòng Tham mưu. Một hôm đang ngồi trực văn phòng, bỗng có điện thoại gọi vào xin nói chuyện với cấp Chỉ Huy Trưởng.

    Bị "hớp hồn" bởi giọng nói dễ thương êm tai của cô Tổng Ðài Ðiện Thoại, ba tôi không muốn ngừng, cứ kiếm chuyện nói mãi, vừa nói vừa suy nghĩ tìm cách làm quen, sao cho gặp được tận mặt người có giọng nói ngọt ngào, êm dịu như ru.  May sao khi biết  ba tôi làm ở Bộ Chỉ Huy, cô nàng bèn hỏi:

    - Tôi nghe nói các anh ở Bộ Chỉ Huy có rất nhiều sợi giây dù của đồng minh thả xuống phải không?
    - Ðúng thế, chị cần dùng thứ ấy làm gì?
    - Dạ để buộc vào "xắc" tay cho đẹp.
    - Giây ấy bền chắc vô cùng. Nhưng người ta kiêng không bao giờ dám tặng nhau.
    - Sao vậy anh?
    - Thì tại vì nó bền chắc hơn dây tơ hồng nên người ta sợ cho thì buộc chặt lấy nhau!
    - Anh không cho thì thôi, chưa gì đã bịa chuyện.
    - Nói đùa thế chị cần bao nhiêu, tôi gởi cho.

    Trong trí ba tôi đã sắp đặt kế hoạch dò xét trước khi tấn công.
    - Ngày mai tôi không rảnh, nhưng sẽ cho tuỳ phái mang đến cho chị.

    Ngày hôm sau, dĩ nhiên tùy phái và ba tôi cũng là một, ba tôi đích thân mang gói dây dù đến cho cô Tổng đài, vừa trao gói quà, vừa cố vận dụng hết thính giác, thị giác để thu thập tất cả chi tiết về người đối diện. Muốn kéo dài phút gặp gỡ ngộ nghĩnh nhưng  "chàng" đành phải từ giã vì sợ kế hoạch bị  vỡ.

    Ngày xưa, con gái bị cha mẹ " Ðặt đâu ngồi đấy", nhưng nếu là con trai thì "Môn đăng hộ đối" cũng quan trọng hàng đầu. Vì trở ngại ấy nên từ lúc  ba tôi quen me tôi cho đến chuyện hôn nhân,  "đôi trẻ" cũng phải tranh đấu dữ lắm. Năm 1946, ba me tôi được chấp nhận xây dựng tổ ấm, bắt đầu tạm thơì sống chung với đại gia đình, đúng theo nền nếp thời tàn phong kiến!

     Thế mà đời vẫn chưa yên. Hạnh phúc lứa đôi chưa hưởng được bao lâu thì thời cuộc thay đổi . . . Nhật hạ Pháp, VM hạ Nhật...Pháp hạ VM...Cộng Hòa hạ Phát..v...v...

    Vì là trưởng ban của một xưởng làm vũ khí chống Pháp, ba tôi phải bị ngồi tù Tây vài năm, me tôi vừa lo nuôi con thơ dại, vừa phải đi bới xách thăm nuôi!

    Cô gái Huế yểu điệu ngây thơ, trong gia đình nền nếp vốn đã được huấn luyện kỹ giáo điều Tam Tùng: Tại gia tùng phụ. Xuất giá tùng phu. Phu tử tùng tử... Nhưng người thiếu nữ trót sinh ra trong thời loạn, không có gì để "tùng" cả. Muốn tùng phụ thì Phụ đã ở thế giới bên kia, Tùng Phu thì phu đang bóc lịch trong tù, nạn nhân của hết phe này đến đảng khác. Tùng Tử thì con đang còn thơ dại, tay dắt, tay bồng...

    Trong cảnh quốc phá gia vong, như có ảo thuật, những tiểu thư đài các, những đóa hoa biết nói chân yếu tay mềm, trong chốc lát biến thành nữ anh hùng của đất nước: "Quanh năm buôn bán ở bên sông...."

    Hầu hết đại gia đình đã bị thời cuộc làm thành trắng tay, thì những đứa con bị vất ra đơì đương đầu với cuộc sống, với sóng gió, cũng phải bắt đầu với hai bàn tay trắng!

   Nơi "lập nghiệp" đầu tiên của ba me tôi là căn nhà lá "thơ mộng" ở Khe Trò, Huế. "Chàng" và "Nàng" đã phải xếp từng tấm tranh, sợi lạt, cây tre, tự xây cất tổ ấm từ đầu đến cuối, thật đúng nghĩa với câu "Một mái nhà tranh Hai quả tim vàng"....

    Rồi di cư vào Nam, đến căn nhà ở Tân Kiểng, ngoại ô Sài Gòn, với bốn bức tường xiêu vẹo, hai mái tranh mục nát, để lộ trăng sao trên trời. ..

    Ðó là thời gian phấn đấu, thử thách và cũng là thời gian đôi bạn tình hưởng những ngày hạnh phúc tuyệt vời bên nhau.

    Ba tôi cũng như các bạn đồng trang lứa, quyết định nhập ngũ và được vào trường huấn luyện Sĩ Quan, thành một quân nhân dưới chính thể VN Cộng Hoà.

    Thời gian qua... cứ theo ánh đuốc trước mặt mà đi....Rồi cũng từ nhà tranh, gió vào bốn hướng, biến thành nhà cao cửa rộng như ai . ..

    Lắm lúc cao hứng, ba tôi hay đọc bài thơ ông nội tôi làm riêng cho ba tôi, làm tôi cũng thuộc lúc nào không hay:

    "Con ơi nghe mẹ dặn đôi lời,
    Gắng lấy học hành bớt chuyện chơi.
    Thấm thoát mỗi năm thêm mỗi tuổi,
    Làm sao cho xứng ở trên đời

    Anh em trai, gái biết thương nhau
    Một máu mà ra chớ ở đâu
    Chỉ vẻ dắt dìu đàn em dại
    Làm sao cho xứng bậc anh đầu

    Ở đời chỉ lấy phúc mà đong
    Ăn ở thuỷ chung cứ một lòng
    Xảo trá ngược xuôi đừng học lấy
    Làm sao cho xứng chữ con giòng

    Những bài thơ được dạy từ thuở bé, được mẹ ru trong lúc còn nằm nôi, như đã nhập vào trong tim, óc, nên mặc dầu thế sự thăng trầm, trải qua những ngã rẽ bất nhờ như tản cư, lên bưng, chế thuốc súng kháng chiến....Vào tù ra khám... dù trải qua bao nhiêu biến thiên, bài thơ cha mẹ dặn đã nhập vào tim gan phế phủ, không thể nào quên.

    Dòng đời êm trôi...Tất cả quá khứ qua đi như một giấc mơ dài, bỗng nhiên đất bằng lại dậy sóng...

    Tháng Tư, 1975, ngày chính thể Cộng Hoà sụp đổ, cả gia đình tôi trôi dạt qua Mỹ, bỡ ngỡ nơi xứ lạ quê người, cũng như ai ai, gia đình tôi phải làm lại từ đầu. Giờ đây không còn cái cảnh chồng đi làm nuôi hết cả nhà như ở VN, không còn người giúp việc hay chú tài xế, tất cả mọi người trong gia đình phải tự sắp xếp, lo liệu. Me tôi cũng phải học lái xe, đi xin việc như bao nhiêu người khác. Con cái ngoài giờ học phải đi tìm việc làm thêm để phụ giúp gia đình.

    Rồi cũng "nhập gia tùy tục" thế hệ tị nạn thứ hai, như bầy chim non đã đủ lông cánh, sau khi lập tiểu gia đình thì lập tức bay đi xây tổ ấm tản mác khắp nơi! Không phải như ngày xưa, cả đại gia đình, vợ chồng, con, cháu, chắc, đều sống chung dưới một mái nhà. Lối sống ở đây, người Mỹ theo thuyết "cá nhân", biệt lập, mỗi người một cái xe riêng, con đến 18 tuổi cũng dọn ra riêng, Phải tự lập, không thể ỷ lại vào người khác.

    Tháng Ba, 1985, một buổi chiều sau khi đi làm về, ba tôi ra vườn, đào đào xới xới, vì quá sức, đã gây thương tích cho chính mình. Ông phải vào nhà thương nằm một tháng, và mất hai tháng tập luyện cơ thể. Cũng may là mạch máu não chỉ sưng chứ không bể, thế mà cũng hại đến trí óc. Ba tôi chẳng nhớ gì cả, cử động cũng không được, một nửa phần cơ thể như tê liệt.

    Sau khi ra khỏi nhà thương, mỗi ngày ba tôi vẫn phải  được chở đến phòng tập để tập đi, tập viết, tập nói, tập lại từ đầu như một đứa trẻ con. Trong tai nạn  này me tôi vẫn là người khổ cực nhất, lúc ấy phải vừa đi làm, vừa chăm sóc cho ba tôi. Nhất là sau khi ông cụ   về lại nhà, không đi đứng mà phải ngồi xe lăn, không ăn uống một mình được, con cái đã lập gia đình đi xa cả, chỉ còn lại thằng em út thay thế các anh chị lo phụ me tôi.

    Chỉ một thời gian ngắn, nhờ sự chăm sóc cẩn thận, tập luyện nghiêm túc của me tôi, ba tôi khoẻ mạnh  gần  như bình thường để tiếp tục làm việc thêm vài năm trước khi về hưu.

    Thật cảm ơn Ðấng Thiêng Liêng nào đó đã thương và bảo hộ gia đình tôi, năm ấy ba tôi đã 64 tuổi, ở tuổi này mà bị tai biến mạch máu não thường khó lòng qua khỏi, các bạn của ba tôi bị trường hợp này, phần đông đều đi về cõi vĩnh hằng, hẹn nhau bên kia thế giới cả! Duy chỉ có ba tôi, có lẽ nhờ sự tập luyện bền chí cũng như sự săn sóc kỹ lưỡng của me tôi bên cạnh, nên ba tôi mới còn "thọ" được tới ngày nay.

    Tôi nhìn ba me tôi ngoài cặp mắt "kính trọng", phải nói còn có sự "khâm phục" nữa thì đúng hơn. Cả một cuộc đời me tôi hy sinh cho chồng con, từ ngày đầu làm cô dâu cho đến  nay... trải qua biết bao nhiêu thăng trầm, lúc nào me tôi cũng có bên cạnh ba tôi, trừ những năm xưa, khi ba tôi bị tù đày, và khi còn trong Hải quân, phải đi cắm trại hoặc đi công tác xa, me tôi ở nhà lo chăm nom con cái.

    Năm 1987, lần đầu tiên trong đời me tôi đi du lịch một mình, anh chị Cả tôi ở Singapore, mời me tôi đi chơi một chuyến, sẳn dịp qua thăm cháu nội luôn. Lúc ấy ba tôi còn đi làm, bận rộn với công việc nên có nhớ me tôi, chắc cũng để "trong lòng"!

     Năm nay ba tôi đã 82 cái xuân xanh, hai ông bà cụ đã về hưu, quanh quẩn bên nhau, me tôi là "tài xế thường trực" của ba tôi. Mùa lễ Tạ Ơn 2004, sẵn nghe tin mộ bà ngoại tôi ở ngoài Huế sắp bị dời đổi, me tôi bàn qua tính lại thế nào mà cuối cùng anh chị Cả ra lệnh:

    - Các em bên Mỹ sắp xếp lo cho ba,   anh chị mời  Me đi nghỉ hè, xả hơi một chuyến.

     Thường thì lúc nào ba me tôi cũng đi đủ đôi đủ cặp, nhưng bây giờ sức khoẻ ba tôi yếu lắm, không cho phép đi xa, thế là ông cụ "đành" phải chịu cho bà cụ đi xa mười hai hôm! Các anh chị em ở Mỹ, sắp xếp, chia ngày giờ để trông nom ba tôi, cho me tôi được yên lòng đi nghỉ phép! Ðường bay từ Mỹ về Á Châu thật quá dài, chỉ việc ngồi trên máy bay cũng đã mất cả một ngày trời, thành ra đi có mươi ngày chả đủ vào đâu!

    Bản nhạc "Bảy ngày đợi mong" của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh chỉ có bảy ngày mà đã da diết quá! Chuyến đi này  của me tôi, ba tôi phải hát  đến "Mười Hai ngày đợi mong"! Mới nghe thì đâu có là bao, nhưng tôi đoán chắc là ba tôi thấy lâu lắm! Chở me tôi lên phi trường Los Angeles, chờ me tôi vào trong phòng đợi, anh và em trai tôi mới quay về, hai ngày đầu ở nhà em trai tôi, có mấy đứa cháu nội lăng xăng, chắc cũng làm ba tôi quên nhớ nhung ít nhiều! Cuối tuần, em Út chở ba tôi về lại nhà, đổi phiên gác qua chị Tư, và tôi, chiều hôm ấy mới lái xe đến tiếp tay chị tôi. Mới bước vào nhà, đã nghe ba tôi hỏi:
    - Me đang ở mô? Răng lâu về rứa? Khi mô me về? ...
    Ngày hôm sau, chị Tư vác đơn đi xin việc, cũng chở ba tôi theo, buổi trưa về lại nhà, tôi từ trong sở gọi hỏi thăm chị xem có gì lạ không, đang nói chuyện với chị Tư, nghe điện thoại trong phòng nhấc lên, chị tôi chạy vào xem, thấy ba tôi đang cầm điện thoại mở lên nghe, lệ thường khi có me tôi ở nhà, ba tôi không hề bao giờ nghe điện thoại, dù có "nhờ" nghe dùm. Hình như ba tôi tưởng me tôi gọi về, nên hể điện thoại gọi tới nhà là ba tôi nhắc lên ngay, trong điện thoại, tôi nghe giọng ba tôi cười mà như Khóc!

    Có một buổi sáng, mới hơn 5 giờ, thấy cửa phòng ngủ ba tôi đóng nhưng ánh đèn bên trong hắt ra, chị Tư tôi đến gõ cửa hỏi thăm, mở cửa ra đã thấy ba tôi thay đồ đàng hoàng, ngồi nơi bàn làm việc của me tôi, tay còn cầm tờ giấy me tôi ghi ngày giờ nào sẽ đi đến những đâu, tay kia còn đang cầm tấm hình me tôi ....ngắm nghía! Trên bàn, bộ máy cạo râu để sẳn.
    - Ba làm chi dậy sớm rứa?
    - Ba cạo râu, thay đồ để chút đón me.
    - Hôm nay me chưa về, mới có mấy ngày ba à!
    Chị Tư trông nom ba tôi ba ngày, đến phiên tôi ghé lại đổi ca trực, cứ mỗi lần vừa vào đến cửa là ba tôi lại hỏi:
    - Khi mô me về? Răng lâu rứa!
    Hôm nay tôi chở ba tôi lên "tiểu Sài Gòn" thăm cô tôi, ở lại dùng trưa xong, chở ba tôi qua nhà em Út, sẽ gửi ba tôi lại đó, và cuối tuần em tôi chở về lại cho tôi trông hai ngày cuối tuần. Mười hai ngày me tôi đi không lâu, nhưng nghe ba tôi nhắc hoài khiến tôi cũng sốt ruột, thấy sao mà lâu thiệt! Buổi chiều cuối tuần, hai chị em tôi ngồi ăn cơm tối với ba tôi, ba tôi dặn:
    - Nì, Ba không theo Út về trên nớ nữa mô nghe, ba chỉ thích ở nhà thôi!
    Hai chị em tôi nháy nhau cười quá xá. Nghe em Út tôi kể hôm qua gọi điện thoại về Sài Gòn cho ba tôi thăm me tôi, mà có nói đựơc gì đâu, cả hai cùng xúc động, nói không nên lời, chỉ có khóc là nhiều nhất.
    Còn hai ngày nữa me tôi về, ai cũng trông dữ, nhất là ba tôi, hôm nay chị Tư hỏi ba tôi xem muốn đi đâu chơi không, ba tôi bảo:
    - Không, không đi mô cả, phải ở nhà để me về, có người mở cửa.

    Hôm nay me tôi về, tôi hỏi xem ba tôi có hồi hộp không, ba tôi bảo:
- Hồi hộp từ đêm qua.
    Sáng nay ba tôi dậy thật sớm, tắm rửa, thay quần áo, không hiểu ông cụ muốn đi đâu vào 5 giờ sáng thế không biết! Chương trình dự định, Em Út tôi sẽ đón me tôi từ phi trường Los Angeles chở thẳng về San Diego, máy bay đến lúc 8 giờ sáng, nhưng chuyến bay quốc tế vào Mỹ, phải bị khám xét hành lý, thêm mấy tiếng lái xe từ đó về đây, phải đến trưa mới tới nhà.

     Chị Tư chuẩn bị thức ăn trưa và tôí rồi đi làm, tôi ở nhà cũng sốt ruột, nên chở ba tôi đến văn phòng ngồi chơi cho qua giờ. Trên đường về, tôi không quên ghé chợ mua một bó hoa cho "cụ ông" tặng "cụ bà".

    Gần đến giờ, em Út "xi nhan" gọi điện thoại cầm tay cho hay, tôi mang cái ghế ra để trước cửa cho ông cụ ngồi ôm bó hoa chờ. Xe đến nơi, me tôi vừa bước vào, ba tôi đứng bật dậy, mắt sáng rỡ, ba tôi cười ra tiếng ...KHÓC!

    Hai cụ ôm nhau mừng... nghẹn ngào..., tôi lo chụp hình, em Út quay phim, ráng thu hết giây phút "thiêng liêng" tuyệt vời và cảm động vô ngần này vào ống kính. Hai cụ dắt díu nhau vào phòng khách, ba tôi, chắc là quá "xúc động" lại ...khóc tiếp! Trời đất ơi, tôi chưa thấy ai "mùi" như "hai cụ", khóc tới khóc lui, đến ba bốn bận mới ngưng, me tôi đùa:
- Chắc mai mốt đi chuyến nữa.
- Ði mô cho anh theo với.
Bây giờ me tôi đi đâu ông cũng theo sát, thậm chí lên nhà em Út chơi, buổi trưa ba tôi đi nằm nghỉ, cũng dặn me tôi:
- Ði về nhớ gọi anh nghe em.
Cả nhà ai cũng cười chọc quê ba tôi, ba tôi cũng cười theo mà thôi. Tôi cười nhưng nghĩ lại cũng khá nguy hiểm, rủi mà ba tôi quá xúc động, có chuyện gì chắc phiền!

    Bây giờ ba tôi đã ngoài 80, đi đâu cũng phải chống gậy, cả hai ông bà cụ tai đã lãng, nhiều khi ông nói gà, bà nói vịt, có những chuyện kể nghe mà cười như tiếu lâm.

    Ngày xưa... Ba tôi có tài ăn nói có duyên "tán" me tôi rất ...thần sầu... nhưng bây giờ....những lần đi ăn ngoài mừng sinh nhật, hay kỷ niệm ngày cưới, tôi hay dặn nhỏ ba tôi "nhớ hôn me nghe". Thế là vào tiệm, vừa ngồi vào bàn là ba tôi hỏi ngay:"hôn chưa, hôn chưa".

    Ngày tôi còn nhỏ, tôi nhớ có thấy ba tôi thu một cuộn băng, cho chạy hoài tới khi nào mình chán, phải tắt máy mới chịu ngưng, cái băng cassette chỉ nói có mỗi một câu:"Anh vẫn yêu em như hai mươi năm về trước". Ba tôi nghịch lắm, lại có máu tếu trong người, ngược lại me tôi là "con gái nhà lành" đất Thần Kinh"mà, tánh tình rất kín đáo, cổ kính và rất "xưa".

    Nhưng tất cả những câu chuyện.."...thuở còn đương tơ" ấy, hai cụ đã cho nó lùi hết vào dĩ vãng...Chỉ còn biết nắm tay nhau...Có phải quên cũng là một cái đặc ân của tuổi già?...

    Người xưa thường dùng danh từ  "Dây Tơ Hồng" để nối kết cho các cặp trai gái nên duyên vợ chồng. Từ ngày sang Mỹ, tôi thấy dây tơ hồng coi bộ thật mong manh, nhiều cặp vợ chồng lấy nhau đã hai mươi, ba mươi năm, thậm chí các ông già bà cả, gần đất xa trời, vẫn còn đâm đơn ly dị nhau! Có nhiều cặp, tưởng sẽ ăn đời ở kiếp, yêu nhau từ thuở xa xưa, cùng khổ cực tạo dựng nên cơ nghiệp, con cái ngoan ngoãn, thành danh, thế mà không hiểu vì lý do gì, hai vợ chồng lại đùng một cái, chia tay nhau, bà con, bạn bè cứ ngẩn ngơ thắc mắc?

    Ngày xưa còn nói đến câu "tình nghĩa", vợ chồng ăn ở với nhau hết tình, còn nghĩa, sang đây không còn có cái màn đó đâu nữa. Hết tình, thì nghĩa cũng "tung cánh bay đi tìm tổ ... mới"! Có khi thì cũng còn yêu nhau, nhưng tại tham lam, muốn vừa có vợ, vừa có "sơ cua" thêm  người yêu, thế là "dứt đường tơ" thôi!

    Riêng ba me tôi, có lẽ "dây Tơ Ðồng" đã buộc chặt đến tuổi suốt gần một thế kỷ, chỉ mong con cháu trong gia đình, cũng như mọi người, ai  ai cũng đều nắm chặt được sợi "dây tơ đồng" ấy, hay chặt hơn thì lý tưởng biết bao!

     Tôi không đợi các cụ lên ngồi  trên nóc tủ bàn thờ rồi mới "tung hô vạn tuế" nói thương, nói nhớ ...ï. Tôi tin rằng chúng tôi đã tận lực của kẻ làm con, và riêng tôi luôn cầu mong ba me tôi sẽ đi bên nhau, ngoài vui vẻ, hạnh phúc, dồi dào sức khoẻ, còn mãi mãi thương qúy  nhau, tình mãi mãi vẫn nồng nàn như thuở ban đầu để không bao giờ thấy bơ vơ lúc còn đựơc sống bên nhau đoạn cuối đời...

    Giờ đây, nhìn hai đấng sinh thành, tuổi trời đang đếm tháng, đếm ngaỳ, dắt dìu nhau tản bộ quanh vườn, tôi như người tỉnh ngủ, cảm nhận thấm thía sâu xa:

    TÌNH GIÀ thật là một mối tình tuyệt diệu, đáng trân qúi nhất trên đời!!!

    Thương Yêu về Ba Me nhân dịp kỷ niệm 59 năm cưới
    MN, 2005