Huyền Thoại

11- Sơn Dược ( Hoài Sơn )

Linh Bảo chuyển ngữ

Ngày xưa, rất xưa,  khi một nước chưa phải là một nước lớn, thống nhất , mà là hàng trăm, hàng nghìn  “nước “ nhỏ, thì có khi mỗi bộ lạc là một  “nước” .  Bộ lạc nào đông dân , có nhiều tráng đinh, dũng sĩ hay quân lính, thì người chiếm lĩnh cai trị là Vua, và vùng  chiếm đóng là  “nước “.

Chuyện kể có hai nước mạnh và yếu  giáp giới . Bao nhiêu năm qua họ sống yên vui trong hòa bình . Một hôm bỗng dưng sinh sự đánh nhau .  Cố nhiên là nước mạnh thắng trận. 

Quan quân rút đi hết, quân nước  mạnh hoàn toàn  chiếm thành trì lãnh thổ cũa nước yếu .

Bên phía chiến bại có một đoàn  quân rất dũng cảm, nhất định không chịu đầu hàng , nên rút lui lên một vùng núi rừng thật xa .

Quân mạnh cố nhiên không tha, đuổi theo vào tận rừng sâu . Nhưng vì núi rừng hiềm trở, dễ thủ mà khó công . Quân mạnh tấn công nhiều lần đều  vô hiệu, trái lại còn bị tổn thất nhiều nhân mã .

Tướng quân mạnh bèn ra lệnh bao vây rừng núi, ý định chận đường vận lương. Đợi địch quân đói  thì phải đầu hàng .

Một tháng qua, quân yếu trên núi không thấy có động tĩnh gì .  Các Tướng của quân mạnh  đoán là binh lương của họ sắp cạn .

Nhưng tháng thứ  ba, rồi tháng thứ tư qua đi, đoàn quân trên núi vẫn thấy êm ru . Các Tướng lại  đoán  chắc là bao nhiêu chiến mã đều đã bị dùng làm lương thực . Bây giờ địch quân ngoài đầu hàng không còn cách gì khác nữa .

Các Tướng  muốn tấn công tận diệt quân địch, nhưng cũng cẩn thận chờ thêm vài ngày. Mấy  hôm sau, quân   sĩ  được lệnh kêu gọi quân trên núi , bỏ khí giới đầu hàng sẽ được tha . Nhưng mỗi lần nghe kêu  chiêu hàng, quân trên núi lại trả lời bằng tên bắn xuống như mưa, tỏ ý quyết không đầu hàng .

Hai bên cầm cự, thấm thoát đã được 8 tháng .  Quân bao vây tưởng là tàn quân trên núi đã hết lương thực, ngựa chiến cũng bị ăn thịt hết, quân sĩ cũng chết đói mỗi ngày la liệt trên núi . Nếu còn ít nhiều quân sống sót, chắc cũng giống hình bộ xương khô, không lết nổi.  Với sự phỏng đoán lạc quan ấy, vòng vây canh gác cũng nới lỏng, không cẩn thận như trước .

Các Tướng đều  nghĩ rằng mình chẳng phải đánh nhau, khỏi tổn thương quân sĩ , cũng không mất công, tốn cung tên, mà sẽ đại thắng. Nay mai chỉ việc lên núi thu dọn tử thi là xong .  Cả đoàn,  Tướng cũng như  Quân vui vẻ, hứng khởi với viễn ảnh đại thắng , nên binh sĩ được phép mấy ngày liền , mở tiệc ăn mừng, đàn ca, rượu thịt khao quân trước .

Mấy hôm sau,  đoàn quân mạnh sau 8 tháng bao vây canh phòng mệt nhọc, lại vừa liền nhiều ngày khao quân, rượu thịt, đàn ca , vui nhộn, nên  cả Tướng lẫn quân đều mệt nhừ, đêm đến nằm lăn ra ngủ say như chết .  Đêm khuya núi rừng yên tĩnh, hàng nghìn tiếng ngáy vang vọng rất xa .

Bỗng nhiên có tiếng reo hò ầm ầm vang dậy chấn động núi rừng. Tất cả doanh trại phát hỏa . Quan quân đang ngủ say sưa hốt hoảng bừng tỉnh dậy, thấy lửa bùng cháy khắp nơi . 

Tướng chỉ huy đang ngủ mê man, giật mình tỉnh dậy cùng lúc nghe tin bị tấn công,

 không kịp mặc áo giáp, đeo khí giới, nhẩy lên ngựa chạy như bay như biến .

Đoàn quân không có chủ tướng thành một toán quân ô hợp, không còn biết phải làm gì.

Quân địch ào ào tấn công . Tiếng la hét  Sáùt  Sát vang trời .  Trận đột kích thành công trong một thời gian rất ngắn .  Cả một đoàn  quân nửa tỉnh nửa say,  đầu hàng  bị bắt gọn .

Đại thắng rồi . Nước yếu lấy được tất cả thành trì đất đai đã mất, dân chúng lại được an cư lạc nghiệp như xưa.

Câu hỏi được nêu lên là khi đoàn  quân bị vây 8 tháng trên núi , mà rừng núi này không     có cây trái rau quả gì có thể dùng làm lương thực; lại cũng không có quân  giải vây , cứu viện, hay có quân vận lương đến .  Toán quân yếu này làm thế nào để khỏi chết đói,  mà còn đánh thắng một đoàn quâân mạnh khỏe tinh nhuệ gấp  bội .

Sự thực là trên núi ấy  có một vùng sâu bên trong rừng, sinh sản một thứ cây lá cành rất rậm rạp .  Giống cây này mùa hạ nở hoa màu trắng hay lục non. Rể cây tròn to và rất dài như môt cánh tay người lớn .

Khi đoàn quân bị vây chẵng bao lâu, thấy hết lương thực, binh lính đã bắt đầu đói khổ . Các Tướng đang phân vân không biết nên quyết đấu đến chết, hay đầu hàng để sống .Một hôm  có một binh sĩ đói quá, đào một thứ củ trong rừng lên ăn . Dù quá đói cũng thấy ngon lành dễ nuốt.  Thế là vấn đề lương thực cho cả đoàn quân được giải quyết.  Người ăn củ, ngựa ăn cành lá, đợi ngày phản công .

Thắng trận rồi, mấy hôm sau nước yếu cử hành lễ ăn mừng thắng trận .  Tất cả các Tướng sĩ đều nói”  Chúng ta thắng trận, công đầu phải là nhờ núi rừng . Nếu khóng có quà tặng của núi rừng ban cho  thì chúng ta  đã chết đói  rồi; mà cả đến chiến mã cũng phải thành lương thực . Chính cái lộc của núi rừng này đã đem chiến thắng phục quốc lại cho chúng ta .”

Đoàn quân muốn kỷ niệm thứ củ cứu mạng ấy vĩnh viễn không quên ơn, nên đặt tên là Sơn Ngẫu . Có nghĩa là ngẫu nhiên gặp được trên núi  lúc tính mệnh bị nguy hiểm .

Từ đó, dân chúng bèn đào củ ấy  làm lương thực .  Sau khi ăn lâu ngày người ta cảm thấy ngoài no bụng, còn  bổ khỏe thêm như  mạnh Tỳ, Vị , bổ Thận, bổ Phế .

Rồi không biết từ lúc nào, những  người Tỳ Tạng suy nhược, hay bị chứng Lị đều nhờ ăn Sơn Ngẫu mà lành .

Sơn Ngẫu đã từ món ăn biến thành dược thảo.  Rồi cũng không biết từ bao  giờ, và  vị Y Sư nào đã gọi Sơn Ngẫu là Sơn Chi Dược, Nghĩa là Thuốc Núi ( Sơn Dược)  ,  rồi  thành  tên cho đến bây giờ .

Theo Trung y cho rằng Tỳ Tạng là bộ phận rất quan trọng , chuyên hấp thụ chất bổ để phân chia cho toàn thân, vì thế  phải chú ý đến sức khỏe của Tỳ Tạng. Mà món bổ dưỡng nhất cho Tỳ Tạng là Sơn Dược .

Trong thực  đơn hàng ngày,  tên Hoài Sơn  thông dụng  hơn.

DƯỢC THẢO SƠN  DƯỢC 

Còn gọi là Hoài  Sơn , Khoai mài .  Tất cả 25 tên .

Sơn Dược hay Hoài Sơn  là thân rễ cây củ mài

Tên khoa học :  Dioscorca persimilis, Prain et Burk

Thuộc họ Củ  Nâu . (Dioscoreaceae)

 Vị ngọt, tính bình. Có tác dụng mạnh bổ Tỳ , Vị,  Phế, Thận.

Dùng chữa tả lỵ lâu ngày,  ăn uống kém tiêu,  ra mồ hôi trộm ,tiêu khát hư hao sinh ho, di tinh, đới hạ, tiểu tiện nhiều lần . hạ nhiệt , khí hư , đau lưng, hoa mắt, chóng mặt ..

Cháo Sơn Dược tươi :

Sơn dược tươi 100 gr . (khô 45 gr . ) bột mì 100gr .  hành, gừng , đường .

Rửa sạch Sơn Dược, gọt vỏ, giả nhỏ hay mài vụn.  Cho tất cả vật liệu  nước vừa đủ, nấu vừa chín thành cháo bột .

Công dụng: Khỏe tỳ , ích Khí, dưỡng Tâm . Người yếu Tỳ Vị , tiêu hóa kém,  hay giật mình , ra mồ hôi trộm . Ăn lúc đói .

Có thể nấu chung với gạo, thành cháo, thêm Đại Táo ( Táo đen khô ) bỏ hột .

Tác dụng bổ khí huyết, khỏe tỳ Vị, hợp với người già yếu, khí huyết không thông, kém dinh dưỡng, người gầy yếu .

Sơn Dược nấu canh chung với Ky Tử , dưỡng âm, ích trí .

Sơn dược nấu chung với thịt lợn , bổ cho người yếu mệt, đau dậy .

Chú ý : Người Trung niên , người già béo phì, không nên dùng .

Rượu Sơn Dược :

Sơn Dược 4 lượng, Đường 5 lượng . Rượu trắng 1 cân .  Cho vào bình  để chỗ im mát,  1 tháng chất thuốc ra hết . Mỗi ngày uống sáng, chiều trước khi ăn cơm một ly nhỏ .

Tác dụng: Giảm đau, định thần kinh, giải độc, hồi xuân, cường tinh.

Linh Bảo